علوم تجربی نهم صفحه 115 - فعالیت
با توجه به جدول ویژگیهای سیارات، در شکل زیر نام سیارههای واقع در محدودههای الف، ب، پ و ت را بنویسید.
جدول ۲- برخی ویژگیهای سیارات (حفظ اعداد و مطالب داخل جدول جزء اهداف برنامه درسی نیست)
| سیاره | زمان حرکت انتقالی | قطر (کیلومتر) | دما (C) | تعداد قمرها | جنس |
| :--- | :--- | :--- | :--- | :--- | :--- |
| تیر/ عطارد | ۸۸ شبانه روز | ۴۸۸۰ | +۴۲۷ | - | سنگی |
| ناهید/ زهره | ۲۲۵ شبانه روز | ۱۲۱۰۰ | +۴۳۷ | - | سنگی |
| زمین/ ارض | ۳۶۵ شبانه روز | ۱۲۷۵۶ | +۲۷ | ۱ | سنگی |
| بهرام/ مریخ | ۶۷۸ شبانه روز | ۶۷۸۸ | -۱۸ | ۲ | سنگی |
| مشتری/ برجیس | ۱۱/۸۶ سال | ۱۳۷۴۰۰ | -۶۵ | ۷۹ | گازی |
| کیوان/ زحل | ۲۹/۴۴ سال | ۱۱۵۱۰۰ | -۱۷۸ | ۶۲ | گازی |
| اورانوس | ۸۴ سال | ۵۰۱۰۰ | -۲۱۵ | ۲۷ | گازی |
| نپتون | ۱۶۴/۸ سال | ۴۹۴۰۰ | -۲۱۷ | ۱۴ | گازی |
پاسخ تشریحی و گام به گام علوم تجربی نهم صفحه 115 - فعالیت
برای پاسخ به این فعالیت، باید سیارات را بر اساس سه ویژگی «بزرگتر از زمین»، «دارای قمر» و «طول سال بیشتر از زمین» طبقهبندی کنیم.
ابتدا ویژگیهای زمین را به عنوان معیار در نظر میگیریم: قطر $12756 \text{ km}$، دارای $1$ قمر و زمان حرکت انتقالی $365$ روز.
**تحلیل بخشهای نمودار:**
* **بخش الف (بزرگتر از زمین + طول سال بیشتر):** تمام سیاراتی که بزرگتر از زمین هستند، زمان حرکت انتقالی طولانیتری هم دارند. بنابراین سیارات **مشتری**، **کیوان**، **اورانوس** و **نپتون** کاندیدای این بخش هستند.
* **بخش پ (دارای قمر + طول سال بیشتر):** سیاره **بهرام (مریخ)** در این بخش قرار میگیرد؛ زیرا قمر دارد و سال آن طولانیتر از زمین است، اما از زمین کوچکتر است.
* **بخش ت (اشتراک هر سه ویژگی):** در این قسمت سیاراتی قرار میگیرند که هم بزرگتر از زمین هستند، هم قمر دارند و هم سالشان طولانیتر است. با نگاه به جدول، سیارات **مشتری**، **کیوان**، **اورانوس** و **نپتون** در این هسته مرکزی قرار میگیرند.
* **بخش ب (بزرگتر از زمین + دارای قمر):** از آنجا که تمام سیارات بزرگ و دارای قمر، سال طولانیتری هم دارند، این بخش به صورت اختصاصی عضو جدیدی ندارد و در اشتراک با بخش «ت» قرار میگیرد.